мұрағат
Жаңалықтар
Барлық жаңалықтар
0
73

Бақытбек СМАҒҰЛ, Мәжіліс депутаты: 

– Алыс-жақын шетелдерден жұмысшы күшінің Қазақстанға келуі, бұл – заңдылық. Алайда мәселе, елімізге арзан жұмыс күші ретінде кімдердің келіп жатқандығында?.. Біздің құқық қорғау органдары, оның ішінде, көші-қон полицейлері алдымен, Қазақстанға жұмыс іздеп келген әрбір адамды мұқият тексеруі қажет. Мұны айтып отырғаным, осыдан бір жыл бұрын-ау деймін, Алматыда өзбек гастарбайтері өзі жұмыс жасаған бір отбасын түгелдей өлтіріп кеткені бар. Осындайдан сақ болу керек. Бұл – біріншіден! Екіншіден, осыдан бірер жыл бұрын Ресей өз елінің аумағына жұмысқа келетін гастарбайтерлерден алынатын салықтың көлемін анағұрлым көтерді. Байыптасақ, бұл – өте дұрыс шешім. Өйткені арзан жұмыс күші ретінде елге келген сан мыңдаған шетел азаматтары бәленбай миллион қаржыны өз елдеріне алып кетеді екен. Сондықтан алыс-жақын елдерден келген жұмыс күшінің әрқайсысынан тапқан табысына қарай салық алынғаны жөн. Бұған қоса, жаңадан қабылданған заңға сәйкес бұдан былай еліміздің әрбір азаматы бес еңбек мигрантын жұмысқа тарта алады. Сондай-ақ жұмыс беруші жұмыс күшінің әрқайсысы үшін мемлекетке екі АЕК көлемінде, шамамен алғанда, 3700 теңге салық төлейтін болады. 

Мейрам МАЕМЕР, Қ.Сәтбаев атындағы Қазақ ұлттық политехникалық университетінің оқытушысы: 

– Қазіргі күні көршілес елдерде, әсіресе, Қырғызстан мен Өзбекстанда халықтың әл-ауқаты, тұрмыстық жағдайы бізбен салыстыр­ғанда әлдеқайда нашар. Сондықтан көпшілі­гінде осы екі елдің тұрғындары Қазақстанның түкпір-түкпірінде жұмыс іздеп босып жүр. Осыны ескерген ел Үкіметі үстіміздегі жыл­дан бастап жұмыс берушіге де, жалдамалы жұмысшыдан да салық алу қажет деген ше­шімге келді. Бұл әрине, өте дұрыс. Мысалы, көршілес Ресейдің гастарбайтерден салық алып келе жатқанына біраз болды. Сөйтіп, олар бұдан түскен қаржыны тұрғындардың әлеуметтік ахуалын жақсартуға бағыттап отыр. Ресейлік сарапшылардың есептеуінше, алыс-жақын шетел­дерден келген жалдамалы жұмысшылар бір ғана Ресейден ай сайын миллиондаған қаржыны өз елдеріне аударады екен. Сондықтан Қазақстанның да жалдамалы жұмысшылардың табысынан салық алуды жолға қойғаны жөн. Бәрі заң жүзінде жүзеге асырылуы керек. 

Назрахмет ҚАЛИ, қоғам қайраткері: 

– Алматылықтар көбінесе көк базардан өзімізге қажетті жеміс-жидек пен күнделікті азық-түлік тауарларын сатып аламыз. Айына бірнеше мәрте барып жүргендіктен осындағы сатушының біразымен танысып та үлгердім. Мысалы, тәжікстандық Фарух Нозимовтың көкбазарда көк-сөк сатып жүргеніне жиырма жылға жуықтады. Ол осы базардан тапқан табысына Алматыдан үй сатып алып, елінен ата-анасын да көшіріп алыпты. Оның айтуынша, осындағы сауда орны үшін айына 20 мың теңге төлейді екен. Сонда жасайтын тірлігі, анардың бір келісін 400 теңгеден, бананның бір талын қырық теңгеден сатып алып, тиісінше 500 теңгеден, 50-60 теңгеден сатады. Жүзімді де көтерме бағамен алып, үстеме бағамен сатады. Сөйтіп, күніге орта есеппен 8-9 мың теңге табады екен. Демек, орта есеп­пен бір күндік табысы 50 доллардан асып жығылады. Осылайша, күн кешуде. Мұны айтып отырғаным, еліміздің әр аймағында ұсақ саудамен айналысып, қыруар қаржыны қалтасына басып жүрген шетелдік азаматтар жетерлік. Таңданарлығы, олар айына немесе жылына тапқан табысынан бірде-бір рет қазынаға салық төлемеген. Сонда, Қазақстан сырттан келген келімсектерді қашанғы асырай бермек? Сондықтан олардан қолданылып жүрген заңға сәйкес ай сайын болмаса, жылына бір рет белгілі бір көлемде мемлекетке салық алу қажет. Салық органдары басқа емес, осымен шұғыл айналысса жөн болар еді.