Астана қаласында өткен RES 2026 халықаралық іс-шарасы EXPO көрме орталығын ғылым, технология, инновация және өндіріс тоғысқан аса маңызды жаһандық алаңға айналдырды, – деп хабарлайды Aikyn.kz сайты.
Бұл жиын Қазақстанның ғылыми-инженерлік әлеуетін халықаралық деңгейде танытып қана қоймай, еліміздің жаңа технологиялар, экологиялық қауіпсіздік, су ресурстарын басқару және өнеркәсіптік инновациялар бағытындағы нақты жетістіктерін айқын көрсетті.
Іс-шара аясында мемлекеттер арасындағы технологиялық әріптестікті дамыту, ғылым мен өндіріс ықпалдастығын күшейту, экологиялық тұрақтылықты қамтамасыз ету және стратегиялық салаларда технологиялық тәуелсіздікке қол жеткізу мәселелері кеңінен талқыланды.
Жиынға өңір елдерінің мемлекет басшылары мен халықаралық ұйымдардың жетекшілері қатысып, Қазақстанның инновациялық әлеуетіне жоғары баға берді. Құрметті қонақтар қатарында Қазақстан Республикасының Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев, Қырғыз Республикасының президенті Садыр Жапаров, Өзбекстан Республикасының президенті Шавкат Мирзиёев, Тәжікстан Республикасының президенті Эмомали Рахмон, Түрікменстан президенті Сердар Бердімұхамедов, Армения Республикасының президенті Ваагн Хачатурян, Моңғолия президенті Ухнаагийн Хурэлсух, Грузия президенті Михаил Кавелашвили, сондай-ақ Әзербайжан Республикасының премьер-министрі Али Асадов болды. Сонымен қатар Біріккен Ұлттар Ұйымы және өзге де халықаралық құрылымдардың өкілдері қатысты.
Ұлттық павильонды аралау барысында жоғары деңгейдегі делегациялар Қазақстанның ғылыми-инженерлік әлеуетін айқындайтын бірқатар озық жобалармен танысты. Осы маңызды алаңда Қазақстанның ғылыми-технологиялық жетістіктерін Satbayev University ғалымдары мен ECOTEC Engineering компаниясы бірлесіп ұсынды. Бұл – отандық ғылымның нақты өндіріске, технологиялық өнімге және халықаралық деңгейдегі бәсекеге қабілетті шешімге айналғанының айқын дәлелі.
Ерекше назар Satbayev University экспозициясына аударылды. Мұнда университет ғалымдарының ғылыми әзірлемелері негізінде ECOTEC Engineering компаниясымен бірлесіп жүзеге асырылып жатқан жобалар таныстырылды. Бұл жобалар Қазақстанда ғылымның қолданбалы сипат алып, экономиканың стратегиялық салаларында нақты нәтиже беріп отырғанын көрсетті. Яғни, бұл – зертханалық деңгейдегі идея емес, өндірісте қолданылып жатқан, ел экономикасына қызмет етіп отырған нақты технологиялық шешімдер.
Бірінші жоба – Орталық Азиядағы бірегей кері осмос мембраналарын өндіру. Бұл өндіріс өңірдің технологиялық тәуелсіздігін қамтамасыз ететін маңызды инфрақұрылымдық жоба ретінде бағалануда. Қазіргі таңда аталған өнімдер энергетика, мұнай-газ және өнеркәсіп салаларындағы ірі нысандарда қолданылып, импортты алмастырудың нақты тетігіне айналды.
Жобаның басты ерекшелігі – Satbayev University ғалымдарының қатысуымен әзірленген RFID технологиясы негізіндегі “ақылды” мембраналар жүйесі. Бұл жүйе мембраналардың жұмысын нақты уақыт режимінде бақылауға, техникалық жағдайын бағалауға, ықтимал ақауларды алдын ала анықтауға және қызмет ету мерзімін дәл болжауға мүмкіндік береді. Мұндай ғылыми-инженерлік шешімдер өндіріс тиімділігін арттырып қана қоймай, су тазарту технологияларының сенімділігін жаңа деңгейге көтереді.
Қазіргі уақытта Каспий теңізі жағдайына бейімделген жаңа буын мембраналарын әзірлеу жұмыстары жүргізілуде. Маңғыстау облысында тәжірибелік-өнеркәсіптік сынақтар өткізу жоспарланған. Бұл бағыт еліміз үшін ерекше маңызды, себебі су тапшылығы, теңіз суын тұщыландыру және экологиялық қауіпсіздік мәселелері ұлттық стратегиялық күн тәртібінде тұр. Сонымен қатар University of Porto университетімен бірлескен ғылыми-зерттеулер қазақстандық технологияларды халықаралық нарыққа ілгерілетуге жол ашуда.
Екінші жоба – ауа мен су сапасын бақылауға арналған автоматтандырылған мониторинг стансалары. Бұл жүйелер экологиялық көрсеткіштерді нақты уақыт режимінде тіркеп қана қоймай, жасанды интеллект негізінде ықтимал тәуекелдерді алдын ала болжауға мүмкіндік береді. Мұндай технологиялар қоршаған ортаны қорғау, өндірістік қауіпсіздік, су ресурстарын басқару және мемлекеттік шешім қабылдау жүйесі үшін аса маңызды.
Бұл бағытта да Satbayev University ғалымдарының ғылыми әзірлемелері мен инженерлік шешімдері ерекше рөл атқарады. Университет ұсынған технологиялар экологиялық мониторингті тек бақылау құралы ретінде емес, алдын алу, болжау және тиімді басқару жүйесі ретінде дамытуға мүмкіндік береді. Бұл – Қазақстан ғылымының жасанды интеллект, цифрлық технологиялар және экологиялық инженерия бағытындағы жаңа деңгейін көрсететін маңызды нәтиже.
Ұлттық павильондағы таныстырылым мемлекет басшылары мен халықаралық сарапшылар тарапынан жоғары қызығушылық тудырды. Бұл ұсынылған жобалардың тек Қазақстан үшін ғана емес, өңірлік және жаһандық деңгейде де сұранысқа ие екенін көрсетті. Әсіресе, су қауіпсіздігі, экологиялық тұрақтылық, өнеркәсіптік тиімділік және технологиялық тәуелсіздік мәселелері бүгінгі әлемдік күн тәртібінде ерекше маңызға ие.
RES 2026 алаңында Қазақстан өзін ғылыми-инженерлік шешімдер әзірлей алатын, оларды өндіріске енгізетін және халықаралық деңгейде ұсына білетін мемлекет ретінде көрсетті. Бұл жолда Satbayev University отандық инженерлік ғылымның жетекші орталығы ретінде ерекше орын алады. Университет ғалымдары әзірлеген жобалар Қазақстан ғылымының нақты нәтижеге, өнеркәсіптік өнімге және ел дамуына қызмет ететін технологияға айналып келе жатқанын дәлелдеді.
Жалпы алғанда, RES 2026 алаңында ұсынылған бастамалар Қазақстан ғылымының жаңа сапалық деңгейге көтерілгенін айқын аңғартты. Бүгінде ғылым ел дамуының негізгі қозғаушы күшіне айналып, экономикалық өсімге, технологиялық тәуелсіздікке, экологиялық қауіпсіздікке және ұлттық қауіпсіздікке тікелей ықпал етуде.
Қазақстан енді тек шикізаттық әлеуетімен ғана емес, ғылыми ойымен, инженерлік мектебімен, отандық технологиялық әзірлемелерімен және өндірістік инновацияларымен танылып келеді. Осы тұрғыда Satbayev University ғалымдарының еңбегі – Қазақстан ғылымының халықаралық аренадағы абыройын арттыратын нақты үлес.
Бұл – еліміздің жарқын болашағы мен орнықты дамуының берік негізі.