Жасанды интеллектінің қарқынды дамуы креаторларды тек бір құралды меңгеруге емес, тұтас процесті түсінуге, әмбебап ойлауға, бірнеше рөлді қатар атқаруға итермелеп отыр. Бұл мәселе жуырда АҚШ-тың Кремний алқабында өткен дәстүрлі Silicon Valley Video Summit жиынында талқыға түсті.
Әмбебап креатор дегеніміз кім?
Соңғы жылдары еңбек нарығында T-shaped skills және hybrid talent ұғымдары жиі атала бастады. Яғни, бір салада терең білімі бар, бірақ сонымен қатар бірнеше бағытта еркін бағдарлай алатын мамандар нарықта жоғары сұранысқа ие. Кейбір зерттеулерде креативті индустриядағы жұмыс орындарының шамамен 60 пайызы келесі онжылдықта дәл осындай гибрид дағдыларды талап ететіні айтылған.
Бұл үрдіс шығармашылық саласында «әмбебап креатор» бейнесінің қалыптасуына әкелді. Әмбебап креатор – бір мезетте бәрін істейтін адам емес, шығармашылық процесті тұтас түсініп, әр кезеңнің логикасын байланыстыра алатын маман. Ол идеяны ойластырумен ғана шектелмей, оны визуал шешімге айналдыруды, монтаждау мен аудиторияға жеткізу жолдарын да меңгерген.
Сарапшылардың атап өтуінше, осы өзгерістің басты қозғаушы күштерінің бірі – құралдардың «демократиялануы». Егер бұрын кәсіби контент өндіру үшін қымбат техника, студия және үлкен команда қажет болса, бүгінде сол мүмкіндіктердің едәуір бөлігі кең аудиторияға қолжетімді. Сапалы монтаж, визуал эффектілер жасау немесе дыбыспен жұмыс істеу үшін енді күрделі өндірістік инфрақұрылым міндетті емес.
Жасау оңай, таңдау қиын
Алайда құралдардың қолжетімділігі жауапкершілікті де арттырды. Сарапшылардың пікірінше, технология мүмкіндікті теңестірген сайын, контенттің сапасын айқындайтын басты фактор мазмұнның тереңдігі мен ойдың салмағы болып қала береді. Осы тұрғыдан алғанда, «құралдардың демократиялануы» шығармашылықты жеңілдетіп қана қоймай, креаторға қойылатын талапты да күрделендіріп отыр.
Discord компаниясының маркетинг менеджері Дэвид Унгер бұл өзгерісті шығармашылықтағы жауапкершіліктің қайта бөлінуі ретінде сипаттайды. Оның айтуынша, жасанды интеллект өндіріс пен постпродакшн арасындағы дәстүрлі шекараны жойып, шешім қабылдаудағы жүкті креаторға артты. Бұл – шығармашылық еркіндікті кеңейткенімен, қателіктің де салмағын ауырлатады.
– Жасанды интеллект креаторды техникалық орындаушыдан шешім қабылдаушы деңгейіне көтерді. Енді мәселе «қалай жасауға болады?» деген сұрақта емес, «осылай жасау керек пе?» деген ойда жатыр. Технология кадрды жасап бере алады, бейнені түзетеді, дыбысты оңтайландырады. Бірақ ол оқиғаға қызмет ете ме, көрерменге әсер ете ме, жалпы контекске сай келе ме – бұл сұрақтарға жауап бермейді. Бұл жауапты креатордың өзі табуға тиіс, – деді Унгер.
Сарапшы бұл жағдайды өзі жүретін көлікпен салыстырады. Көп жағдайда жүйе өздігінен жұмыс істейді, бірақ бір сәтте рөлді қайтадан адамның қолына алу қажет болады. Егер сол сәтке дайындық болмаса, бүкіл процесс күйреуі мүмкін. Шығармашылықта да дәл солай: автоматтандыру белгілі бір деңгейге дейін көмектеседі, ал шешуші кезеңде тәжірибе, интуиция және ойлау қабілеті алдыңғы қатарға шығады. Осы себепті бүгінгі әмбебап креатордан тек көп құралды меңгеру емес, қай жерде тоқтау керегін, қай жерде технологияға сүйену, ал қай жерде адамдық пайымға сену қажет екенін ажырата білу талап етіледі.
«Ойлай алатын» маман жоғалмайды
Жауапкершіліктің жеке креаторға ауысуы автоматтандырудың мүмкіндігімен қатар, оның шегін де айқын көрсетті. Silicon Valley Video Summit барысында сөз алған постпродакшн саласында 25 жылдан астам тәжірибесі бар продюсер Дэн Катз жасанды интеллектіні шығармашылықтағы кезекті технологиялық толқын ретінде бағалайтынын жеткізді. Оның айтуынша, индустрия тарихында мұндай өзгерістер бұрын да болған, бірақ әр кезеңде бір заңдылық сақталған: технология алға жылжыған сайын, адам факторына деген сұраныс кемімеген, керісінше күрделене түскен.
– Мен осы күнге дейін сызықтық монтаждан бастап цифрлық форматқа көшу, үлкен онлайн бөлмелердің жойылып, шағын әрі икемді студиялардың пайда болуы сияқты кезеңдерді бастан өткердім. Сол өзгерістердің әрқайсысы кезінде «мамандықтар жоғалады» деген алаңдаушылық туғызған. Алайда тәжірибе көрсеткендей, құралға байланған рөлдер ғана жоғалып, «ойлай алатын» мамандар нарықта қалды. Жасанды интеллект те дәл сондай сынақ әкеліп отыр, – деді ол.
Сарапшы автоматтандыруды шексіз мүмкіндік ретінде қарастыру қауіпті екенін айтты. Себебі нағыз шығармашылықта күтпеген жағдай – қалыпты дүние. Алгоритм алдын ала болжанған сценариймен жақсы жұмыс істейді, бірақ контекст өзгерген сәтте әлсіздік танытады. Бұл әсіресе тікелей эфир, ірі іс-шаралар мен күрделі өндірістік жобаларда жиі сезіледі.
– Меніңше, ең үлкен хаос технология адамды толықтай алмастырған сәтте басталады. Мұндай жағдайда автоматтандыру «күшейткіш» емес, әлсіз тұсқа айналады. Ал керісінше, адам мен технология қатар жұмыс істегенде, нәтиже сапасы да, тұрақтылығы да артады. Яғни, бұл жерде мәселе технологияның бар-жоғында емес, оны қолданудың философиясында жатыр. Автоматтандыру әрдайым нақты мақсатқа қызмет етуге тиіс: қандай мәселені шешіп отырмыз, қандай тәуекелді азайтамыз және адамның ықпалы қай жерде қалуы керек? Осы сұрақтар қойылмаған жағдайда, жасанды интеллект уақытша тиімді болғанымен, ұзақ мерзімде шығармашылық сапаны әлсіретуі мүмкін, – деді сарапшы.
Жасанды интеллект шеберлікті шыңдайды
YouTube Creative Studio-ның аға motion-дизайнері Сэнди Фернандесио жасанды интеллектке ең прагматикалық көзқарас ұсынған спикерлердің бірі болды. Оның айтуынша, әмбебап креатор болу – барлық құралды меңгеру деген сөз емес. Керісінше, бүгінгі басты қауіп – құралдың көптігін мүмкіндіктің көптігімен шатастыру.
Сэнди жасанды интеллект нарығында күн сайын жаңа платформа, жаңа модель, жаңа функция пайда болып жатқанын айтады. Осындай жағдайда «бәрін меңгеремін» деген ұмтылыс креаторды дамытпайды, керісінше шаршатады. Оның пікірінше, әмбебап креатор үшін ең маңызды дағды – дұрыс сұрақ қоя білу.
– Алдымен өзіңе: «Мен қандай мәселені шешіп отырмын?» деген сұрақты қою керек. Тек содан кейін ғана қай құрал керек екенін ойлаған жөн. Анимация ма, гиперреалистік видео ма, қысқа маркетингтік ролик пе – әрқайсысының өз шешімі бар. Бір құрал бәріне бірдей жарайды деген ой адастырады, – дейді Сэнди.
Сэнди Фернандесио бұл тұрғыда жасанды интеллектіні «шеберлікті алмастыратын құрал» емес, оны шыңдайтын орта ретінде қарастыруға шақырды. Технология мүмкіндікті кеңейтеді, бірақ бағыт көрсетпейді. Ал бағыт – креатордың ішкі көзқарасынан, тәжірибесі мен дүниетанымынан туындайды. Осы себепті бүгінгі шығармашылықта шешуші фактор жылдамдық немесе автоматтандыру деңгейі емес, ойдың айқындығы мен мазмұнның салмағы болып қала бермек.
Ботагөз МАРАТҚЫЗЫ,
Калифорния, АҚШ