Ағайынды Дәурен және Данияр Елеусіновтер бокс әліппесін өз­дерінің кіндік қаны тамған Қазталов ауданына қарасты Қайыңды ауылында ашқан болатын. Ол кездері Марат ағамыз ауылдағы орта мектепте дене тәрбиесі пәнінің мұғалімі және бокс үйірмесінің бапкері еді. Бертін келе Елеусіновтер отбасы облыс орталығына қоныс аударды да, Дәурен мен Даниярдың боксшы ретінде нағыз қалыптасу кезеңі Орал қаласында өтті.

Өз ұлыңды баулу қиын
Спорттың соңында таңын атырып, күнін батырып жүрген мамандар «Бокс - күш-қуатты ең көп талап етіп, калорияны ең көп жағатын спорт түрі» деседі. Шынында да жаттығудан кейін қатты шаршайтыны соншалық, боксшы бір қол түгілі, екі қолымен бір кесе шайды аузына қалт-құлт етіп жөндеп апара алмайды. Жаттығуының өзі қия­меттің қыл көпіріндей спорттың осындай сұрапыл түріне туған ұлыңды салу үшін жүрек керек. Оның үстіне рингтегі шайқас тек жеңістерден тұрмайтыны аян. Ал өзің бапкері бола тұра, өз ұлыңның көз алдыңда рингте таяқ жеп жат­қанын, яғни жеңілісін көру, әрине, қай-қай әкеге де оңай тимесі хақ.
- Құдай берген қабілетке қоса, боксшыға қайсарлық пен ең­бек­қорлық, табандылық пен қажыр-қайрат ауадай қажет. Ұлдарымның бойынан осындай қасиет табыл­ғанына мен әрине, қуаныштымын, - дейді Марат Елеусінов.

«Саған бір бала да жетер...»
Мәкеңнің үйіндегі Ғалия жең­геміз үш перзенттің анасы. Тұла бойы тұңғыштары Динара қа­рын­дасымыз БҚМУ-дың хореография факультетінің түлегі, бүгіндері Ас­та­надағы «Наз» мемлекеттік би ан­самблінде қызмет істейді.
Негізі, Ғалия жеңешеміз студент кезінде өзі де жеңіл атлетика және волейболмен айналысқандықтан, спорттан бір кісідей хабары бар жан. Ұлдарының үлкені Дәурен әкесінің жолын қуып, боксқа біржола бет бұр­ғанын көргесін, оның үстіне кенжесі Данияр да былғары қолғап­қа «кет әрі» еместігін сезгесін Ғалия отағасына, «Сенің боксыңа бір бала да жетер, Данияр алаңсыз сабағын оқысын», деп наз айтқан көрінеді. Бірақ қанында бар қабілет бәрібір Даниярды жаттығуға сүйрелеп, жеңістерге жетеледі. Бүгінгі таңдағы жеңіс-жетістігіне қоса, Мараттың Данияры Қазақстан боксының арғы-бергі тарихындағы 15 жасында спорт шеберінің талабын орындаған Нұржан Смановтан кейінгі екінші боксшы.

Чемпиондардың хоббиі
- Егер нағыз жарыс таяп қалып, спорттық кестелері тығыз-таяң бол­маса, мен ұлдарымды бос уақыт жағынан көп қыспаймын. Кері­сінше, мүмкіндік болып жатса, көңілдері қалаған істерімен ай­на­лысуға мүмкіндік беремін. Мұндай «ұзын арқан, кең тұсау» оларға тынығып, әл жинауға жақсы көмек­теседі, -дейді бапкер әке. Әңгіме барысында Мәкеңнің өзі қос чемпион туралы біраз мәлімет берді:
- Дәурен оқушы кезінде үйде му­зыканы қосып қойып билегенді, сурет салғанды және пластилиннен мүсін жасағанды, әсіресе, бокс­шының сұлбасын сомдағанды жақсы көретін. Қазір әлі де билейді. Бірақ сурет салу мен мүсін өнерінен біржола қол үзген сыңайлы. Есесіне, дәстүрлі Исламға бет бұрып, намазға жығылды. Осыдан екі жылдай бұ­рын Дәурен үйленіп, келін түсірдік. Келініміз Балнұр - Қарағандының қызы. Екі жастың арқасында Ақ­жайық пен Арқа құда болды. Әбіл­ман­сұр атты тұңғыш немереміз бү­гін­дері жас жарымға таяды.
Данияр мектепте жүргенде кітап оқығанды, футбол ойнағанды ұнат­қан екен. Тіпті ол әкесінің айтуынша, мәнерлеп оқудан Оралда өткен қалалық байқауда екі мәрте бірінші орын алып, сондай-ақ футболдан өзі құралпы балалар арасында Орал қаласының чемпионы да болған көрінеді.

Қылықты қыздар ұнайды
Данияр Елеусінов осыдан екі-үш апта бұрын Лондон Олимпиа­да­сының лицензиясына қол жет­кіз­генде, Жайық жұртынан сүйінші сұрағанымыз бар. Араға екі-үш күн салып, Даниярдың өзіне телефон шалып, оның жетістігіне жерлестері тегіс қуанулы және Лондоннан жеңіспен оралуына бек тілектес екендігін жеткіздік. Сонан соң аз-кем сұхбаттасудың да сәті түсті.
- Ырымға сенесің бе, Данияр?
- Жоқ, сенбеймін.
-Өзің ерекше құрметпен қарай­тын боксшы бар ма?
- Әлемде бірінен бірі өткен мық­ты боксшылар баршылық. Бірақ ма­ған боксты өнер дәрежесіне дейін көтерген Серік Қонақбаев, Бекзат Саттарханов, Ермахан Ыбырайымов, Нұржан Сманов, Константин Цзю, Оскар де ла Хойя, Рой Джонс және Мұхамед Әли сынды ринг жұлдыздары ерекше ұнайды. Бір сөзбен айтқанда, өз басым техни­калық шеберлігі өзгеден оқ бойы озық әрі өзінің де соққысы жой­қын, сонымен қатар қарсыласының тегеурінді шабуылына төтеп бере алатын қайратты боксшыларға құрметпен қараймын.
- Алдағы Олимпиадада саған кім табанды қарсылық көрсетеді деп ой­лайсың?
- Лондон Олимпиадасы - бұл мен қатысатын алғашқы Олимпиада. Сөйте тұра, мен Олимпиадаға осал боксшы бармайтындығынан әрине, хабардармын. Сол себепті әр қарсыластың ұрыс жүргізу мәнерін мұқият зерттеп, олардың өзіне тән артықшылығы мен осал тұсын нақ­ты саралап, тиянақты дайындалу керек. Жалпы, менің салмағымда өзім білетін әлемде бүгіндері ерекше мықты екі боксшы бар. Бірі - кубалық Рониель Иглесес Сотолонго және бразилиялық До Стантос Эвертон. Кубалықтың Олимпиада жолдамасына қол жеткізген-жет­кізбегендігінен әзірше хабарсызбын, ал Эвертон Лондонға барады деп естідім.
- Данияр, жанкешті жарыс-жат­тығулардан кейін қалай дема­ласың, бос уақытыңды қалай өткізесің?
- Достарыммен бильярд, футбол ойнағанда сергіп қаламын. Бассеинде жүзу де жаттығу мен жарыстан кейінгі шаршағаныңды басады. Қолым қалт еткен сәттегі тағы бір ермегім, ғаламтор арқылы еліміздің, әлемнің күнделікті тыныс-тірші­лігіндегі жаңалықтармен танысу.
- Боксшы ретінде саған қандай дәм-тағам күш-қуат береді?
- Мен де қазыны сүйсініп жейтін көп қазақтың бірімін. Салмағымды бір деңгейде ұстау керек бол­ған­дықтан, өкінішке қарай, асты көп жей алмаймын. Есесіне, өзбек ағайын­дардың ұлттық тағамы палаудан өзімді көп шектемеймін. Жеміс-жидектен өрік-мейіз, алма мен апельсин, сосын жаңғақты жақсы көремін.
- Шетелдерге жарысқа барғанда кім­дерге қандай базарлық алып келе­сің?
- Ата-анама, бауырларым мен дос­тарыма барған елдің тарихы мен мәдениетіне қатысты, негізінен, сый кә­делер, кейде жеңіл-желпі спорт­­тық киім-кешек алып келе­мін.
- Данияр, сен жігіттің төресісің, спорт жұлдызысың. Саған назар аударатын бойжеткен көп шығар?
- Сұрағыңыздың астарын тү­сін­дім, аға. Бірден айтайын, әзірге қол алы­сып, сөз беріскен қалыңдығым жоқ. Ал жалпы, маған көркіне ақы­лы сай қылықты қыздар ұнайды...


Дәурен ЕЛЕУСІНОВ - 1986 жылы туған халықаралық дәрежедегі спорт шебері, Қазақстан Республикасының екі дүркін чемпионы (2005, 2009), студенттер арасында әлем чемпионы (2006), Азия чемпионатының қола жүлдегері (2009).

Данияр ЕЛЕУСІНОВ, 1991 жылы туған халықаралық дәрежедегі спорт шебері, жасөспірімдер арасынан Азия, әлем чемпионы (2006), жастар арасынан әлем чемпионатының күміс жүлдегері (2008), екі мәрте ел чемпионы (2010, 2011), Азия ойындарының жеңімпазы (2010).

Сұхбаттасқан
Бауыржан ФАЙЗОЛЛАҰЛЫ
Батыс Қазақстан облысы