Гауһар ЖҮСІПОВА, Қалибек Қуанышбаев атындағы мемлекеттік академиялық қазақ музыкалық драма театрының актрисасы, халықаралық «Шабыт» сыйлығының бас жүлдегері
Елдің атын шығарып, қазақты әлемге танытып жүрген ерекше жанр иесі, халық құрметтеп «Сиқырлы қыз» атап кеткен Алтынай Байтоқанова жұмадан сенбіге қараған түнде өмірден өтті.
Уақытында қазақтың ақиық ақыны Төлеген Айбергенов: Өле берсін күншілдер күйігінде, Өз ғасырым өзімнің иінімде. Ақ жаңбырлар тоздырған тау сияқты Мен өлемін өзімнің биігімде – деп жазып еді және ғұмырдың шолақ екенін дәлелдеп, өзі шыққан биікте мәңгілікке қалып қойды. Дүние-ай десеңші, қазақтың маңдайына біткен дара талант, арда ұл-қыздарының ғұмыры неге қысқа? Артына өлмес мұра, аңызға бергісіз әңгіме қалдырып, таңсәріде аққан жұлдыз сияқтанып кете барады. Сондай азаматтардың бірі – дүниеден ерте кеткен, бірақ иісі қазақтың жадында асқан талантымен сақталып қалған, қазақ театр сахнасының көркі болған Әнуар Молдабеков еді.
Соңғы кездері жастық шақты бірге өткізген замандастарым туралы, жарым Сағаттың кезінде бірге жүрген достарымыз жайында жиі ойланатын болдым. Олардың әрқайсысын еске алып, оңаша ой кешемін. Қатарымыз түгел, төрт құбыламыз тең кезіміз есіме түскенде, көкірегім шуаққа толғандай, сол жақсы күндердің жарқын сәттерін бастан қайта кешкендей әсерге бөленетінім бар. Сонда кеудемді өкініш тектес бір сезім тырнап өткендей тез жабырқап та қаламын. Соның сырын ұзақ ұқпай жүрдім. Түсінгім-ақ келеді, бірақ шешуін таппаймын. Әрине, достарды жоғалту, қатарыңның сиреуі – өте өкінішті жайт. Бірақ менің жүрегімді қамықтырған өкініш бұдан да басқа секілді. Тым-тым тереңде жатқан жұмбақтай...
Ерліктің үлгісіндей болып арамызда ауған соғысының ардагерлері жүр. Олардың әңгімесін тыңдаған жан бейбіт өмірдің қадірін шын түсінеді. Әділ Әбдіхалықов қан майданды көзімен көрген, тіпті соның тап ортасында болып, от кешкен жандардың бірі. 1981-1983 жылдар аралығында Ауғанстанда интернационалдық борышын атқарған жауынгер. Мектеп бітірісімен әскерге алынып, небәрі 17-18 жасында КСРО-ның солақай саясатының салдарынан қан майданның ортасында от кешкен Әділ Бектасұлы 20-дан астам арнайы операцияға қатысты. №66 бригадада, саперлар ротасында болды. Бір ротада 60-қа жуық жауынгер болатын. Олар әскерге алынған жылдар ауған соғысының нағыз қызып тұрған шағы. Соғыстың аты – соғыс, оның бірінен бірінің айырмашылығы жоқ. Және ең өкініштісі, соғыс шығынсыз болмайды. Ротада 12 қазақ болса, соның екеуі сол жақта жан тапсырды.
Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері, «Құрмет» орденінің иегері, Журналистер академиясының академигі, «Құрметті журналист» Жүнісбек Сұлтанмұратов – Қостанай облысы, Наурызым ауданының тумасы. Сол жердегі Шолақсай ауылында шыр етіп дүниеге келген. Әке-шешесі оған дейін он баланы жарық дүниеге әкеліпті. Өкінішке қарай, он бала да жас күнінде шешек, қызылша сынды аурудан шетінеп кетіпті. Жүнісбек туған соң әке-шешесі оның құлағына үш рет азан айтып, «Төлеген» деген есім беріпті. Яғни Алла тағаланың өзі алған он баланың орнына бізге төлегені деген ырым ғой. Сол кезде әкесінің туған інісі Жүсіпбектің Германиядан әскери қызметін өтеп, елге жаңа келген беті екен. Атын өзін қоямын деп алыстан асығып жеткен. Сөйтіп, Жүсіпбек жаңа туған інісінің есімін өзіне ұйқастырып Жүнісбек деп қояды.
Бұл менің ғана емес, қазақ әдебиетінің қуанышы «Тағылым» клубы мен «Мәдени даму институты» қоғамдық қоры Шоқан Уәлихановтың 1 томдық таңдамалы шығармалары мен «Қозы Көрпеш-Баян сұлу» лиро-эпостық жырын ағылшын тіліне аударуды қолға алды. Сондай-ақ ХХІ ғасырдағы қазақ поэзиясы өкілдерінің ішінен халықаралық «Алаш» әдеби сыйлығының иегері Маралтай Райымбекұлының «Кентавр» кітабы Лондонда жарық көретін болды.
